Jamiyatda turli xil nizolar va kelishmovchiliklar doimo uchrab turadi. Bunday vaziyatlarda masalani sud orqali hal qilish ko‘p vaqt va xarajat talab qiladi. 

Mediatsiya - bu ikki yoki undan ortiq tomon o‘rtasidagi nizoni hal qilish uchun betaraf uchinchi shaxs - mediator yordamida olib boriladigan muzokara jarayonidir. Mediator tomonlar o‘rtasida muloqotni tashkil qiladi, lekin qaror qabul qilmaydi. Qarorni tomonlarning o‘zi qabul qiladi.

Mediatsiya jarayoni quyidagi asosiy tamoyillarga asoslanadi:

1.    Ixtiyoriylik — tomonlar mediatsiyada ishtirok etishni ixtiyoriy ravishda tanlaydi.

2.    Maxfiylik — mediatsiya jarayonida aytilgan ma’lumotlar sir saqlanadi.

3.    Betaraflik — mediator barcha tomonlarga bir xil munosabatda bo‘ladi.

4.    Tenglik — har bir ishtirokchi o‘z fikrini erkin bildirish huquqiga ega.

Mediatsiyaning afzalliklari:

Mediatsiya sud jarayoniga nisbatan qator afzalliklarga ega:

·       Nizo tez hal qilinadi

·       Kam xarajat talab qiladi

·       Tomonlar o‘rtasidagi munosabat saqlanib qoladi

·       Jarayon maxfiy bo‘ladi

·       Tomonlar o‘zaro manfaatli qarorga kelish imkoniyatiga ega bo‘ladi

Mediatsiya qo‘llaniladigan sohalar

Mediatsiya turli sohalarda qo‘llanilishi mumkin:

·       Oilaviy nizolar

·       Fuqarolik ishlari

·       Tijorat nizolari

·       Mehnat munosabatlari

·       Ta’lim muassasalaridagi kelishmovchiliklar

Xulosa qilib aytganda, mediatsiya - nizolarni tinch, adolatli va samarali hal qilish usuli hisoblanadi.

U jamiyatda huquqiy madaniyatni oshirish, odamlar o‘rtasida o‘zaro tushunishni mustahkamlash va sudlarga tushadigan yukni kamaytirishda muhim ahamiyatga ega.

 Sirdaryo viloyati sudining sudyasi N.Sangirov

Guliston tumanlararo iqtisodiy sudi sudya yordamchisi Yu.Abizov

Ijtimoiy tarmoqlarda baham ko'ring